Pandoc

Pandoc is een gratis en open-source documentconverter waarmee je documenten kunt omzetten van het ene bestandsformaat naar het andere. Het programma wordt vaak omschreven als een universele documentconverter.

Pandoc is bijzonder geschikt voor schrijvers, studenten, programmeurs, bloggers, onderzoekers en iedereen die regelmatig met verschillende documentformaten werkt.

Het programma werkt via de opdrachtregel (Command Prompt, PowerShell of Terminal) en ondersteunt een groot aantal documentformaten.

1. Wat is Pandoc?

Pandoc is ontwikkeld om documenten eenvoudig tussen verschillende formaten te converteren. Je kunt bijvoorbeeld een Markdown-bestand omzetten naar een Word-document, PDF, HTML-pagina of EPUB-e-book.

Een belangrijk voordeel is dat Pandoc de structuur van documenten kan behouden, waaronder:

  • Koppen en tussenkoppen.
  • Tabellen en opsommingen.
  • Afbeeldingen en hyperlinks.
  • Voetnoten en bronvermeldingen.
  • Wiskundige formules.
  • Citaten en bibliografieën.

2. Ondersteunde bestandsformaten

Pandoc ondersteunt een groot aantal formaten. Hieronder staan de belangrijkste mogelijkheden.

 

Formaat Bestand Mogelijkheid
Markdown
.md
Lezen en schrijven
Microsoft Word
.docx
Lezen en schrijven
HTML
.html
Lezen en schrijven
PDF
.pdf
Schrijven via externe engine
EPUB
.epub
Lezen en schrijven
LaTeX
.tex
Lezen en schrijven
OpenDocument
.odt
Lezen en schrijven
Rich Text
.rtf
Lezen en schrijven
AsciiDoc
.adoc
Lezen en schrijven
reStructuredText
.rst
Lezen en schrijven
Jupyter Notebook
.ipynb
Lezen en schrijven
Daarnaast ondersteunt Pandoc onder andere DocBook, Typst, MediaWiki, BibTeX en verschillende presentatieformaten. Niet elk formaat kan zowel als invoer als uitvoer worden gebruikt.

 

3. Screenshots en voorbeelden

Screenshot 1 – De officiële Pandoc-website

 

De website bevat informatie over de software, installatie, documentatie, demonstraties en beschikbare versies.

Screenshot 2 – Pandoc in de opdrachtprompt

Pandoc werkt met eenvoudige opdrachten. Je hoeft geen ingewikkelde programmeertaal te kennen om documenten te converteren.

Screenshot 3 – Conversie van HTML naar Markdown

Met één opdracht kan een HTML-document worden omgezet naar Markdown.

Screenshot 4 – Documentatie van Pandoc

De uitgebreide handleiding beschrijft alle beschikbare conversies, instellingen en geavanceerde functies.

 

4. Belangrijkste functies

Word-documenten converteren

Zet Markdown om naar DOCX en andersom. Handig voor rapporten, handleidingen en artikelen.

PDF-bestanden maken

Genereer professionele PDF-documenten. Hiervoor is een geschikte PDF-engine nodig, bijvoorbeeld MiKTeX of TeX Live.

HTML-pagina’s maken

Publiceer teksten als HTML voor websites en online documentatie.

E-books maken

Maak EPUB-bestanden voor e-readers en andere apparaten.

5. Pandoc installeren in Windows

De installatie is relatief eenvoudig.

  1. Download Pandoc
    Ga naar de officiële downloadpagina: Pandoc downloaden.

  2. Kies Windows
    Download het Windows-installatiebestand (.msi).

  3. Start de installatie
    Open het installatiebestand en volg de stappen.

  4. Controleer de installatie
    Open Windows PowerShell of de opdrachtprompt.

  5. Controleer de versie
    Voer het volgende commando uit:

📄
Powershell
pandoc --version
De officiële Windows-installatie voegt Pandoc automatisch toe aan het PATH, zodat je het vanuit de opdrachtprompt kunt gebruiken.

 

6. Praktische voorbeelden

Hieronder enkele eenvoudige opdrachten die je direct kunt gebruiken.

 

Voorbeeld 1 – Markdown naar Word
📄
Powershell
pandoc document.md -o document.docx
Voorbeeld 2 – Word naar Markdown
📄
Powershell
pandoc document.docx -o document.md
Voorbeeld 3 – Markdown naar HTML
📄
Powershell
pandoc document.md -s -o document.html
Voorbeeld 4 – Markdown naar PDF
📄
Powershell
pandoc document.md -o document.pdf
Let op: voor PDF-conversie moet een geschikte PDF-engine geïnstalleerd zijn.

 

Voorbeeld 5 – Markdown naar EPUB
📄
Powershell
pandoc document.md -o document.epub
Voorbeeld 6 – HTML naar Word
📄
Powershell
pandoc document.html -o document.docx
Meer voorbeelden vind je in de officiële beginnershandleiding

7. Pandoc Online – gebruiken zonder installatie

Pandoc heeft ook een browsergebaseerde applicatie. Hiermee kun je documenten converteren zonder de Windows-versie te installeren.

 

De online versie is gebaseerd op WebAssembly. Niet alle mogelijkheden van de volledige desktopversie zijn beschikbaar: onder andere PDF-generatie en bepaalde externe opdrachten zijn beperkt

8. Voordelen en nadelen

Voordelen

Nadelen

Volledig gratis

Werkt hoofdzakelijk via opdrachtregels

Open-source software

Niet alle opmaak blijft behouden

Veel bestandsformaten

PDF vereist extra software

Geschikt voor automatisering

Even wennen voor beginners

Werkt op Windows, Mac en Linux

Geen traditionele uitgebreide GUI

Ondersteunt filters en sjablonen

Complexe Word-tabellen kunnen problemen geven

9. Voor wie is Pandoc geschikt?

  • Studenten: verslagen, scripties en onderzoeksdocumenten.
  • Schrijvers: boeken en digitale publicaties.
  • Webmasters: Markdown naar HTML converteren.
  • Programmeurs: documentatie en technische handleidingen.
  • Bedrijven: documenten automatisch verwerken.
  • Bloggers: artikelen publiceren in verschillende formaten.

10. Alternatieven voor Pandoc

LibreOffice
Gratis kantoorsoftware voor tekstverwerking, spreadsheets en presentaties.
Officiële website

Calibre
Gratis software voor het beheren en converteren van e-books.
Officiële website

Zamzar
Online bestanden converteren zonder software te installeren.
Officiële website

MarkText
Een gratis Markdown-editor met een grafische gebruikersinterface.
Officiële GitHub-pagina

11. Download en informatie

Pandoc 3.10.1
Gratis download
Versie volgens de officiële releasepagina: 21 juli 2026.

 

Eigenschap

Informatie

Software

Pandoc

Ontwikkelaar

John MacFarlane en bijdragers

Licentie

GPL-2.0-or-later

Prijs

Gratis

Platformen

Windows, macOS, Linux

Type

Documentconverter

Installatie

Ja, of online gebruiken

Website

pandoc.org

12. Eindbeoordeling

9/10

Pandoc is een uitstekende gratis documentconverter voor iedereen die regelmatig met verschillende bestandsformaten werkt. De ondersteuning voor Word, Markdown, HTML, PDF en EPUB maakt het programma bijzonder veelzijdig.

Het grootste nadeel is dat beginners moeten wennen aan de opdrachtregel. Daar staat tegenover dat Pandoc zeer krachtig is, snel werkt en uitstekend geschikt is voor het automatiseren van documentconversies.

Mijn conclusie: een absolute aanrader voor iedereen die gratis en professioneel documenten wil converteren.